آشنایی با فرایند برگزاری کرسی ها - معاونت پژوهشی و فناوری
- نکته اول: تفاوت کرسی های نظریه پردازی با کرسی ها آزاد اندیشی
- کرسی آزاد اندیشی مربوط به معاونت فرهنگی است و برای برگزار کنندگان صرفا امتیاز فرهنگی دارد. اما کرسی های نظریه پردازی،نقد و مناظره مربوط به معاونت پژوهشی است و برای برگزارکنندگان هم امتیاز فرهنگی دارد و هم امتیاز پژوهشی(هم در ارتقا و هم در پایه)
- کرسی های آزاد اندیشه غالبا و ماهیتا ناظر به موضوعات فرهنگی و سیاسی اجتماعی است اما کرسی های نظریه پردازی بیشتر ناظر به موضوعات تخصصی گروه های علوم انسانی است.
نکته دوم:انواع کرسی:
- کرسی ترویجی:
تعریف کرسی های ترویجی: نشستی علمی با ارائه متن مکتوب (چاپ شده یا نشده) صاحبنظر برای دفاع از نظر خود یا نظر غیر به همراه نقد ناقد یا ناقدان یا مباحثۀ علمی دو صاحبنظر رقیب دارای متن مکتوب در مدعای علمی که بدون داوری و بر اساس اخلاق، منطق علمی و آزادی بیان با هدف بسط فرهنگ «گفتگو و نقد» برگزار میگردد.
کرسی ترویجی در دو قالب برگزار می شود:
- عرضه و نقد دیدگاه علمی: که در آن صاحب کرسی ابتدا مطالب خودش را بیان می کند و در ادامه ناقدان( یک یا دو ناقد) به نقد مطالب ارائه شده می پردازند.و نقاط ضعف و قوت و یا نهایتا نکات اصلاحی خود را مطرح می کنند. در نشست مخاطبان و حاضران هم می توانند در وقت مقرر وارد بحث شده و می توانند هم صاحب کرسی را نقد کنند و هم ناقدان را.
- مناظره علمی: به مباحثه ای رو در رو، روشمند و منطقی میان دو صاحبنظر اطلاق میشود که به گونهای نقادانه، دیدگاهها و نظرات یکدیگر را درباره مدعای علمی خاص به چالش میکشند.
نکته اول: کرسی ترویجی داوری نمی شود و داور ندارد. به این معنا که داوری ان همان داوری طرحنامه است. و قبول طرحنامه به معنای تایید کرسی است. اما کرسی علمی بعد از تایید طرحنامه هم،با حضور داوران و امتیاز دهی تایید یا رد می شود.
نکته دوم: تمام روند برگزاری کرسی ترویجی در دانشگاه برگزار می شود. اما کرسی های علمی را دانشگاه فقط به عنوان واسطه و پیگیری امور اداری مشارکت می کند
- کرسی علمی: در سه سطح: 1-کرسی نقد علمی2- کرسی نوآوری3- کرسی نظریه پردازی
به نشستهای علمی اطلاق می شود که صاحبنظران، در یک یا چند جلسه، در حضور شورای داوران و کمیته ناقدان، به ارائه مدعیات علمی خود که قبلاً در قالب طرحنامه نظریه پردازی ، نوآوری یا نقد به دبیرخانه هیأت ارائه کردهاند، می پردازند.
چند نکته در مورد کرسی های سه گانه علمی:
- تعریف نظریه و نوآوری و نقد علمی:
نظریه عبارت است از: گزاره (یاگزارههای) حاوی مدعا (یا مدعاهای) منسجمِ مبتنی بر «مبنا» (یا مبانیِ) مشخص، برآمده از «منطق» مناسب، متکی بر «دلیل» (یا دلایل) و مؤیِدات موجّه، که پذیرش آن موجب دگرگونی در یک قلمرو «علمی ـ معرفتی» یا «عملی ـ معیشتی» میگردد. یک نظریۀ کامل و کارآمد، باید از ویژگیهایی از قبیل عناصر زیر برخوردار باشد: 1ـ شفافیت مفهومشناختی، 2ـ مسألهی اصلی مشخص، 3ـ ارکان و اجزاء منسجم، 4ـ برخورداری از ملزومات روششناسانه، 5ـ پیشانگارهها و مبانی روشن و متقن، 6ـ دلایل و شواهد محکم و مقاوم، 7ـ قدرت بر نقد و ابطال نظریههای رقیب و معارض، 8ـ تعمیمپذیری کافی، 9ـ نتایج نظری و کاربردی درخور.
نوآوری: نوآوری بالمعنی الاعم، عبارت است از هرگونه ابداع علمی و نظری (تولید گفتمان نو، دانش جدید، روش جدید، نظریهی نو، مطلب ابداعی مادون نظریه؛ و نیز نقد در طراز هر کدام از سطوح پیشگفته)
نوآوری بالمعنی الأخص (در اصطلاح هیأت حمایت از کرسیها) به هر نوآوردۀ علمی که نازلتر از نظریه باشد، اطلاق میگردد.
نقد: استقرای مستدل، متقن و مستند مجموعه محاسن و معایب یک مکتب، نظریه یا اثر علمی در مسیر ابطال یا تکمیل آن نظریه، با رعایت ادبیات رشته علمی مربوط و منطق و اخلاق نقد که از چارچوب نظری و ساختار علمی روشن برخوردار باشد.
- متاقضی طرحنامه مربوطه را که فرم مشخصی دارد تکمیل نوده و از طریق دبیرخانه دانشگاه برای هیات تهارن فرستاده می شود. اما قبول طرحنامه به معنای تایید کرسی نیست. بلکه باید کرسی امتیاز مورد نظر داوران را کسب کند. (هیات تهران پس از دریافت طرحنام متقاضی، فرم ارزیابی طرحنامه را برای چند نفر از متخصصان ارسال می کند( فرم مربوطه موجود بوده و در سایت معاونت بارگزاری می شود) و بر اساس ارزیابی ها نوع یا سطح کرسی (نظریه پردازی، نوآوری و یا نقد علمی) را تعیین می کند.) اما نکته دیگر در اینجا این است که حتی اگر طرحنامه پذیرش اولیه بگیرد و کرسی به مرحله اجرا برسد. صرف برگزاری کرسی به معنای بهره مند شدن از امتیاز آن نیست. زیرا کرسی های علمی با توجه به امتیاز داوران به دو دسته موفق و ناموفق تقسیم می شوند.
- همچنان که قبلا عرض کردم کرسی های علمی را دانشگاه فقط به عنوان واسطه و پیگیری امور اداری مشارکت می کند و اکثر کارها را هیات مستقر در تهران انجام می دهد.
- همچنین کرسی های علمی در گواهی به لحاظ علمی رتبه بندی می شوند:
1. کرسیهای عالی (کسب کننده 90 % امتیاز یا بیشتر)2. کرسیهای خوب (کسب کننده 75 تا 89 % متیاز)3. کرسیهای متوسط (کسب کننده 51 تا 74 % امتیاز)
- کرسی های علمی هم ناقد دارند و هم داور.کمیته داوران و مدیر و ناقدان را هیات تهران تعیین می کند. کار داوران امتیاز دهی و ارزشیابی کرسی است.
- اگر عضو هیات علمی مقاله یا کتاب منتشر شده ای دارد که معتقد است که واجد نظریه یا نوآوری است،می تواند فرمی که بهمین منظور طراحی شده است( با عنوان: کاربرگ بازشناسی، ظرفیت های مقالات طرح ها و کتاب های اعضای هیات علمی که دربردارنده نظریه یا نوآوری است) را تکمیل و از طریف دبیرخانه دانشگاه برای هیات تهران بفرستد.
- کرسی های نقدعلمی،نوآوری و نظریه پردازی طرحنامه مخصوص به خود را دارند که از طرف هیات تهران طراحی شده است و دانشگاه اجازه دخل و تصرف در آن را ندارد. ان شاالله در معاونت پژوهشی در بخش مربوط به دبیرخانه کرسی ها بارگزاری خواهد شد.
- حمایت ها: برای کرسی های علمی علاوه بر حمایت مندرج در آیین نامه ارتقا و حمایت خاص دانشگاه،هیات تهران نیز حمایت هایی را انجام می دهد. از جمله:
- معرفی صاحبان کرسیهای برتر به بنیاد ملی نخبگان جهت برخورداری از جایگاه نخبگی.
- معرفی صاحبان کرسیهای برتر به صندوق حمایت از پژوهشگران کشور جهت برخورداری از تسهیلات این صندوق.
- پرداخت هزینههای مالی صاحبان کرسیها،
- تلاش جهت دریافت نشان علمی جهت صاحبان کرسیهای برتر.
فرایند برگزاری کرسی علمی- ترویجی
1. ارائۀ طرحنامه به دبیرخانۀ کرسیها از جانب متقاضی ( از طریق اتوماسیون برای دبیرخانه کرسی ها فرستاده شود. یا برای بنده ایمیل یا واتس آپ یا تلگران کند.بررسی دارابودن شرایط طرحنامه)؛
2. ارجاع طرحنامه به کمیسیون تخصصی(مدیر گروه و دو نفر از اعضای گروه مربوطه ) (1- ردّ طرحنامه و ارائۀ توضیحات به متقاضی کرسی؛ 2- ارجاع به متقاضی جهت رفع نقص؛ 3- تأیید طرحنامه)
نکته: کمیسیون بین رشته ای: برای موضوعاتی که میان رشته ای هستند. (با دعوت از یک نفر از گروهی که موضوع با رشته آنها مرتبط است.
نکته: تاکید ما بر گروه های این است که از سخت گیری بی مورد پرهیز کنند زیرا اساسا آیین نامه شورای عالی انقلاب فرهنگی ،در مزینه کرسی های ترویجی سخت گیری ننموده است.
3. ارسال پرونده به دبیرخانۀ کرسیها توسط کمیسیون تخصصی؛
4- تعیین زمان و مکان برگزاری کرسی و انجام تبلیغات لازم توسط دبیرخانۀ کرسیها؛
5- ارزیابی و مستندسازی و ارسال مستندات به دبیرخانۀ هیأت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره توسط دبیرخانۀ کرسیها؛
6- صدور و ارسال گواهی برای صاحب کرسی و سایر مشارکتکنندگان؛
فرآیند جلسه کرسی ترویجی (عرضه و نقد دیدگاه علمی ):
- .قرائت کلام ا... مجید،
- اعلام برنامه و زمانبندی مباحث و دعوت از ارائه دهنده و ناقدان جهت قرار گرفتن در جایگاه توسط مدیر جلسه
- ارائه دیدگاه علمی توسط صاحبنظر،
- نقد ناقد یا ناقدان،
- پاسخ به نقدها،
- نقدهای حاضرین،
- پاسخ به نقدهای حاضرین،
- جمع بندی علمی توسط مدیر جلسه،
چند نکته:
- به تشخیص و تأیید کمیسیون تخصصی، کرسیهای علمی- ترویجی میتوانند در دو جلسه (با احتساب دو کرسی) برگزار شوند؛
- اگر متقاضی کرسی نسبت به ردّ طرحنامه توسط کمیسیون تخصصی معترض باشد، میتواند اعتراضش را به صورت کتبی به دبیرخانه اعلام کند و مسئول دبیرخانه موظف است با حضور مدیر گروه مربوطه و یک نفر جدید از اعضای گروه متقاضی، مجدداً طرحنامه را بررسی و نتیجه بررسی را به متقاضی کرسی اعلام نماید؛
- اعضای هیأت علمی رشتههای علوم انسانی که دارای قرارداد پژوهشی با خارج از دانشگاه هستند، میتوانند نتیجۀ مطالعات خود را پس از طرح در کمیسیون تخصصی، در قالب کرسی در معرض نقد و بررسی ناقدان قرار دهند؛
- اعضای هیأت علمی که صاحب کتاب تألیفی هستند میتوانند مدعای اصلی کتاب خود را در قالب کرسی علمی-ترویجی مطرح و در معرض نقد و بررسی ناقدان قرار دهند؛
- دانشجویان مستعد و توانمند دوره دکتری با تاییدیه کمیسیون علمی مربوطه می توانند از قالب کرسی عرضه و نقد دیدگاه علمی استفاده کنند آشنایی با طرحنامه
حمایت هایی معنوی و مادی از کرسی های ترویجی
الف: حمایت های مصوب وزارتی:
| ردیف | موضوع | حداکثر امتیاز در واحد کار یا نیم سال | حداکثر امتیاز در هر موضوع | حداقل امتیاز لازم در هر دوره ارتقا | |
| 14 | کرسیهای نظریه پردازی | ١. ارائه کرسیهای علمی ترویجی | ٢ تا ٤ | ||
| 2.ارائهدستاوردها ونتایج علمی پژوهشی برگرفته از کرسیهای نظریه پردازی درهمایشها و میزگردهای مراکز علمی ملی و بین المللی | 4 | ||||
|
|
| 3. نقد علمی در حوزه های علوم به ویژه علوم انسانی ومعارف اسلامی | 3تا7 |
|
|
|
|
| 4.نوآوری در حوزههای علوم به ویژه علوم انسانی و معارف اسلامی | 3تا7 |
|
|
|
|
| 5. نظریه پردازی در حوزههای علوم به ویژه علوم انسانی و معارف اسلامی | 7تا12 |
|
|
اعطای امتیاز فرهنگی به صاحب کرسی، ناقدان، مدیر جلسه و داوران طرحنامه مطابق آییننامه ارتقاء:بر اساس بند 8 از ماده 4 (فعالیتهای فرهنگی- تربیتی و اجتماعی) جدول شماره 1 آیین نامه ارتقاء مرتبه اعضای هیأت علمی برای تمامی ناقدان و مدیران جلسات کرسیها پس از طی مراحل اداری و تایید مستندات، گواهی کرسی بر اساس جدول زیر صادر میشود.
| ردیف | موضوع | حداکثر امتیاز در واحد کار یا نیم سال | حداکثر امتیاز در هر موضوع | حداقل امتیاز لازم در هر دوره ارتقا |
| 8 | طراحی و مشارکت فعالانه در برگزاری کرسیهای نقد و نظریه پردازی با تأیید مرجع ذی صلاح | 1 تا 2 | 6 |
ماده 4-جدول 1- امتیازهای قابل محاسبه از فعالیتهای فرهنگی، تربیتی، اجتماعی بند8
ب:حمایت های خاص دانشگاه( در دست اقدام):
- پیگیری اختصاص امتیاز گرنت به کرسی ها
- پیگیری اختصاص امتیاز جهت اخذ پایه

